Wat is de Drie-eenheid? Vader, Zoon en Heilige Geest in de Bijbel
Eén God, en toch Vader, Zoon en Heilige Geest. Veel christenen geloven het, maar weinigen kunnen het uitleggen. Steve Gregg probeert het ook niet weg te praten.

De Drie-eenheid is de christelijke leer dat er één God is, die bestaat als Vader, Zoon en Heilige Geest. Steve Gregg gelooft die leer en vindt haar bijbels. Tegelijk zegt hij eerlijk dat hij haar niet begrijpt, en dat hij haar niet eenvoudiger wil maken dan de Bijbel doet.
Staat het woord Drie-eenheid in de Bijbel?
Nee. Het woord niet, en ook geen uitgewerkte formule. Volgens Gregg is de leer een samenvatting van wat op veel verschillende plaatsen staat.
De Bijbel zegt dat de Vader God is. Hij zegt ook dat Jezus God is. En in Handelingen 5 zegt Petrus tegen Ananias dat hij tegen de Heilige Geest heeft gelogen, en daarna dat hij ‘tegen God’ heeft gelogen. Tegelijk zegt de Bijbel dat er maar één God is. Als je die lijnen samenbrengt, kom je uit bij de Drie-eenheid.
In de lezing over 1 Korinthe 8 legt Gregg uit dat de kerk dit pas in de vierde eeuw echt onder woorden bracht. Eerst ging het debat over de vraag of Jezus God is. Dat besliste het Concilie van Nicea rond 325. Daarna volgde de vraag naar de Heilige Geest. Gregg zegt: ‘hoewel ik geloof dat de hele gedachte van de Drie-eenheid zoals wij die opvatten waar is, en hoewel ik geloof dat die Bijbels is, wordt ze nergens in de Schrift geformuleerd.’
Is 1 Johannes 5:7 geen duidelijk bewijs?
In sommige bijbels staat in 1 Johannes 5:7: ‘de Vader, het Woord en de Heilige Geest; en deze drie zijn één’. Het lijkt de perfecte bewijstekst. Volgens Gregg is het ‘te volmaakt om authentiek te zijn’.
Het vers ontbreekt in alle oude Griekse handschriften. In het hoofdstuk over Erasmus vertelt Gregg hoe het in de zestiende eeuw toch in de gedrukte Griekse tekst kwam. Erasmus liet het eerst weg. Hij nam het pas op toen hem een Grieks handschrift werd gebracht, en zette er een voetnoot bij dat hij aan de echtheid twijfelde.
Gregg keert zich daarmee niet tegen de Drie-eenheid. Hij zegt zelfs dat hij de inhoud van het vers gelooft. Maar de leer hangt niet van dit ene vers af. Je kunt haar volgens hem zonder moeite onderbouwen met de andere bijbelteksten.
Zijn Vader, Zoon en Geest drie verschillende Personen?
Ja, zegt Gregg. Jezus spreekt over de Vader als Iemand anders dan Hijzelf. Hij zegt dat de Vader Hem gezonden heeft. En Hij belooft dat Hij de Trooster zal zenden.
Daarom wijst Gregg het modalisme af. Dat is de opvatting dat er één Persoon is die als het ware van pet wisselt: eerst Vader, dan Zoon, dan Geest. In de lezing over Johannes 5 wijst hij op Johannes 5:32. Jezus zegt daar dat er ‘een Ander’ is Die van Hem getuigt. Een getuige telt alleen als het echt een tweede getuige is, ‘niet Ikzelf in een ander kostuum’. Gregg zegt er wel bij dat hij aanhangers van deze leer als christenen beschouwt, of in elk geval dat ze dat kunnen zijn.
Hoe kunnen ze dan toch één zijn?
Hier wordt het moeilijk. Jezus zegt niet alleen dat de Vader een Ander is. Hij zegt ook:
Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien; en hoe kunt u dan zeggen: Laat ons de Vader zien? Gelooft u niet dat Ik in de Vader ben en de Vader in Mij is?
— Johannes 14:9–10, Herziene Statenvertaling
Paulus schrijft iets wat even sterk is:
Want in Hem woont heel de volheid van de Godheid lichamelijk.
— Kolossenzen 2:9, Herziene Statenvertaling
In de lezing over Kolossenzen 2 vertelt Gregg hoe hij zich de Drie-eenheid vroeger voorstelde: als een comité van drie. Eén van de drie daalde neer, de andere twee bleven in de hemel. In Jezus woonde dan een derde van God. Maar Kolossenzen 2:9 zegt ‘heel de volheid’. En Jesaja 9:6 noemt de Messias zelfs ‘Eeuwige Vader’. Dat past niet in het keurige plaatje.
Helpen vergelijkingen?
Gregg gebruikt een vergelijking, maar met veel voorbehoud. Hij zegt dat het ‘eenvoudigweg een idee van een mens’ is en dat hij het niet als theologie presenteert.
Zijn idee is dit: God is Geest, en de Bijbel vergelijkt de Geest met water, olie en wind. Misschien lijkt de eenheid van God dus meer op vloeistoffen die vermengd zijn dan op drie mensen in een kamer. Bij Johannes 14 denkt hij aan koffie met room. De twee zijn in elkaar, en toch proef je ze allebei. Bij Kolossenzen 2 noemt hij limonade. Schep je er één glas uit, dan heb je niet alleen de suiker, maar het hele mengsel.
Hij voegt er direct aan toe dat geen aardse vergelijking volledig opgaat. ‘Als we de Drie-eenheid al te goed proberen te begrijpen, raken we waarschijnlijk in de war.’
Moet je het dan begrijpen om te geloven?
Nee. Gregg zegt openlijk dat mensen die hem naar de Drie-eenheid vragen vaak geen bevredigend antwoord krijgen. ‘Ik begrijp de Drie-eenheid niet,’ zegt hij. ‘Maar ik ga het niet eenvoudiger maken zodat ik het kan begrijpen en daarbij opofferen wat de Bijbel werkelijk over dit onderwerp zegt.’
Wat hij wel zeker weet: de Vader is God, Jezus is God, de Heilige Geest is God, en er is maar één God. Jezus maakt onderscheid tussen Zichzelf, de Vader en de Geest. En toch is in Jezus heel God aanwezig.
Wil je zelf verder? Lees Johannes 14:7–11 en Kolossenzen 2:8–10 rustig naast elkaar. Let op wat Jezus over Zichzelf en de Vader zegt, en laat beide kanten staan.
Verder luisteren
- Kolossenzen 2: Greggs eerlijkste uitleg over de volheid van God in Christus.
- Johannes 14:7–14: over de Vader en de Zoon die in elkaar zijn.
- 1 Johannes 5: over de omstreden tekst in 1 Johannes 5:7.
Redactioneel artikel van Vers voor Vers op basis van de genoemde, gepubliceerde lezingen. De tekst is geen letterlijk transcript; uitleggingen van Steve Gregg zijn waar relevant als zijn uitleg benoemd. De bijbelcitaten komen uit de Herziene Statenvertaling; andere bijbelgedeelten zijn in eigen woorden weergegeven.

