Maleachi lezen: het laatste woord van het Oude Testament

Met Maleachi sluit het Oude Testament af. Steve Gregg plaatst het boek waarschijnlijk na de tijd van Nehemia, ongeveer vierhonderd jaar vóór Christus, en noemt het Gods laatste woord tot de Joden vóór Johannes de Doper en Jezus. De naam Maleachi betekent ‘mijn boodschapper’. Op de boekpagina van Maleachi staat de lezing waarin Gregg alle vier de hoofdstukken in één keer doorneemt.

‘Waarin dan?’

Wat opvalt in Maleachi is de houding van het volk. Telkens als God een beschuldiging uitspreekt, antwoorden ze met een tegenvraag: ‘Waarin hebt U ons liefgehad?’, ‘Waardoor verachten wij Uw Naam?’ Volgens Gregg vragen ze niet om informatie, maar trotseren ze God: bewijs het maar.

Op de eerste vraag wijst God naar Jakob en Ezau. Gregg legt uit dat het hier om de volken Israël en Edom gaat, niet om twee personen, en dat ‘liefhebben’ en ‘haten’ een Hebreeuwse manier van spreken is voor de een boven de ander verkiezen.

Offers die niets kosten

Het volk bracht blinde, kreupele en zieke dieren, dieren die het toch al kwijt zou raken. Liefde, zegt Gregg, blijkt uit de bereidheid iets op te geven. De priesters hadden zulke offers moeten weigeren, maar lieten de deuren openstaan. Ook hun onderwijs in de wet schoot tekort.

Trouw en tienden

In hoofdstuk 2 gaat het over mannen die de vrouw van hun jeugd verstoten. Gregg ziet hierin dat God echtscheiding haat, maar waarschuwt dat dit niet betekent dat Hij de mensen haat die er tegen hun wil slachtoffer van werden. Bij de tienden in hoofdstuk 3 legt hij uit dat het voorraadhuis de tempel was, waar de Levieten van leefden. Christenen krijgen nergens het bevel tien procent te geven, maar wat we met ons geld doen, laat wel zien waar ons hart is.

Een gedenkboek

Dan spreken zij die de HEERE vrezen, ieder tot zijn naaste: De HEERE slaat er acht op en luistert. Er is een gedenkboek geschreven voor Zijn aangezicht, voor wie de HEERE vrezen en wie Zijn Naam hoogachten. En zij zullen voor Mij, zegt de HEERE van de legermachten, op de dag die Ik maken zal, een persoonlijk eigendom zijn. Ik zal hen sparen, zoals een man zijn zoon spaart die hem dient.

— Maleachi 3:16-17, Herziene Statenvertaling

Gregg legt deze verzen uit in de lezing. Tegenover het volk dat steeds tegenspreekt, staan enkele mensen die de Heere vrezen en met elkaar praten over wat Maleachi zegt. God schrijft hun namen op. Gregg vergelijkt het met iemand die uit een brandend huis het waardevolste meeneemt: wanneer het oordeel komt, laat God Zijn overblijfsel niet achter.

Elia en de dag van de HEERE

Het boek eindigt met de belofte dat God de profeet Elia zal zenden vóór de grote en ontzagwekkende dag van de HEERE. Met Jezus’ eigen woorden laat Gregg zien dat Johannes de Doper deze Elia was. De dag van de HEERE verstaat hij als het oordeel over Jeruzalem in het jaar 70, waarvóór God degenen die Hem vreesden in veiligheid bracht.

De lezing over Maleachi 1–4 laat zien hoe dit laatste boek van het Oude Testament vooruitwijst naar de komst van Johannes en Jezus.