Filemon lezen: een weggelopen slaaf als geliefde broeder
Een slaaf loopt weg bij zijn meester, komt in Rome bij de gevangen Paulus terecht en wordt christen. Nu stuurt Paulus hem terug, met een persoonlijke brief aan zijn meester Filemon.
Filemon is een kort boek van één hoofdstuk en vijfentwintig verzen. Het is een persoonlijke brief van de ene man aan de andere, over een zaak die een derde man aangaat. In de Nederlandstalige lezing over Filemon leest Steve Gregg eerst de hele brief voor. Daarna haalt hij uit de tekst zelf alle aanwijzingen om het verhaal te reconstrueren, als oefening in inductieve Bijbelstudie.
Drie mannen en een gemeente aan huis
Filemon was gastheer van een gemeente die bij hem thuis samenkwam, waarschijnlijk in Kolosse. Onesimus was zijn slaaf geweest, maar was voor hem ‘van geen nut’, liep weg en had zijn meester mogelijk bestolen. In Rome kwam hij in contact met de gevangen Paulus, die hem tot de Heere leidde. Gregg ziet daarin Gods soevereine leiding: de weggelopen slaaf ontmoet juist de man aan wie zijn meester zichzelf verschuldigd is.
Al het goede in Christus
De lezing over Filemon staat ook stil bij Paulus’ gebed voor Filemon. Gregg legt uit dat het goede in een christen uit Christus voortkomt. Dat mag je erkennen zonder hoogmoed: de schat heeft waarde, het aarden vat niet. Wie de gaven ontkent die God gegeven heeft, gebruikt ze ook niet.
Een beroep op liefde
Paulus had als apostel kunnen bevelen, maar doet liever een beroep op Filemon door de liefde. Een goede daad moet vrijwillig zijn. Misschien is Onesimus enige tijd weggeweest, zegt Paulus, opdat Filemon hem voor eeuwig zou terughebben, niet meer als slaaf maar als geliefde broeder. Gregg denkt dat Paulus voorzichtig aanstuurt op de vrijlating van Onesimus, zodat hij Paulus zou kunnen helpen.
Breng dat mij in rekening
Als u mij dus houdt voor een medegelovige, aanvaard hem dan zoals u het mij zou doen. En als hij u in iets onrecht aangedaan heeft of u iets schuldig is, breng dat mij in rekening.
— Filemon 1:17-18, Herziene Statenvertaling
In de lezing noemt Gregg dit een dubbele transactie. Paulus neemt de schuld van Onesimus op zich en vraagt Filemon om Onesimus te ontvangen zoals hij Paulus zelf zou ontvangen. Daarin ziet Gregg een beeld van Christus, Die onze schuld op Zich nam en ons bij de Vader laat aanvaarden zoals Hij Zelf aanvaard wordt. Vergeving is een geschenk, maar de voorwaarde ervoor is bekering.
Paulus is hier ook een voorbeeld van een vredestichter: hij komt tussenbeide tussen twee vervreemde broeders en is bereid daarvoor zelf de kosten te dragen. De lezing over Filemon laat zien hoe deze korte, persoonlijke brief iets toont van Christus als onze Bemiddelaar.
