Ezechiël lezen: oordeel, heerlijkheid en een nieuw hart

Ezechiël is geen boek dat je makkelijk van voor naar achter leest. Er staan visioenen in van cherubs en wielen, vreemde handelingen van een profeet die op zijn zij ligt of zijn haar afschoort, lange en schokkende gelijkenissen, en aan het eind een tempel die tot op de el wordt opgemeten. Toch loopt er één lijn doorheen: God maakt door oordeel en herstel bekend Wie Hij is.

In de negen Nederlandstalige lezingen over Ezechiël volgt Steve Gregg het boek niet hoofdstuk voor hoofdstuk, maar per thema. Zo komen de visioenen, de uitgebeelde gelijkenissen en de gesproken gelijkenissen elk als groep aan bod.

Een priester bij de rivier de Kebar

De inleiding plaatst Ezechiël onder de ballingen in Babylon, ver van Jeruzalem. Hij was priester en had de leeftijd bereikt waarop hij in de tempel had moeten gaan dienen, maar juist daar kreeg hij zijn roeping. Gregg legt het visioen van Gods troonwagen uit als een symbolische voorstelling van Gods heerschappij over alles, Zijn kennis en Zijn vermogen om overal onmiddellijk te handelen. Het eten van de boekrol betekent dat de profeet Gods woorden eerst in zijn eigen leven opneemt. Daarna wordt hij aangesteld als wachter, die alleen mag spreken wat God hem te zeggen geeft.

Gelijkenissen om te zien

Ezechiël preekte niet alleen, hij speelde zijn boodschap ook uit. In de lezing over de uitgebeelde gelijkenissen bespreekt Gregg de nagebootste belegering, het liggen op zijn zij, de hongerrantsoenen, het afgeschoren haar en de uitgebeelde vlucht als aankondigingen van oordeel en ballingschap. Na de dood van zijn vrouw mocht Ezechiël niet openlijk rouwen, als teken van het verlies van Jeruzalem. De twee samengevoegde stukken hout uit hoofdstuk 37 verstaat Gregg als een eenheid die al onder Christus tot stand komt, waarin gelovige Joden en heidenen samen één lichaam vormen.

De heerlijkheid vertrekt

In Ezechiël 8 tot en met 11 ziet de profeet de afgoderij in de tempel, en daarmee de reden waarom Gods heerlijkheid de stad verlaat en op de berg ten oosten ervan gaat staan. Gregg legt het merkteken op de voorhoofden uit als Gods onderscheiding van wie verdriet hebben over de zonden van Zijn volk. Hij bestrijdt de gedachte dat wonen in Jeruzalem of behoren tot Gods volk vanzelf veiligheid geeft.

Gelijkenissen om te horen

De lezing over de gesproken gelijkenissen deelt zes gelijkenissen in drie paren in. Twee daarvan beschrijven Israëls afgoderij als overspel tegenover God, Die het volk had gered en mooi gemaakt. De onvruchtbare wijnstok en de verontreinigde kookpot laten zien waarom Jeruzalem aan het vuur wordt prijsgegeven. De laatste twee gaan over de koningen van Juda, en in hoofdstuk 17 ook over de belofte van Jezus en Zijn Koninkrijk.

De lezing over de overige hoofdstukken tot en met 22 staat lang stil bij valse profeten die vrede beloven zonder tot bekering op te roepen. Vanuit hoofdstuk 18 benadrukt Gregg dat ieder mens verantwoordelijk is voor zijn eigen daden: wie zich bekeert, zal leven, maar wie zijn gerechtigheid verlaat, kan niet terugvallen op zijn vroegere wandel met God.

De volken rondom

Ezechiël 25 tot en met 32 bevat oordeelsprofetieën tegen de omringende volken, vooral Tyrus en Egypte. Gregg verbindt de val van Tyrus met Nebukadnezar en Alexander de Grote. Uitvoerig betoogt hij dat het klaaglied in hoofdstuk 28 over de menselijke koning van Tyrus gaat en niet over de val van satan. Bij Egypte erkent hij dat de vervulling van de veertig jaar verwoesting moeilijk vast te stellen is.

Herders, een nieuw hart en dorre beenderen

De lezing over hoofdstuk 34 tot en met 37 begint bij de slechte herders die zichzelf weiden in plaats van de kudde. De beloofde Herder David is volgens Gregg Jezus. Bij hoofdstuk 36 gaat het over reiniging en een nieuw hart, en het visioen van de dorre beenderen legt hij uit als herstel in twee fasen: de terugkeer uit Babylon en de geestelijke levendmaking van het gelovige Joodse overblijfsel op Pinksteren.

Dan zal Ik u een nieuw hart geven en een nieuwe geest in uw binnenste geven. Ik zal het hart van steen uit uw lichaam wegnemen en u een hart van vlees geven.

— Ezechiël 36:26, Herziene Statenvertaling

Over deze belofte zegt Gregg in de lezing over hoofdstuk 34 tot en met 37 dat ze zowel op de terugkeer uit Babylon slaat als op het nieuwe verbond. Wie terugkwam, was zachter van hart en meer geneigd tot gehoorzaamheid. Tegelijk wijst dezelfde taal vooruit naar wat Jezus in Zijn volk zou volbrengen.

Gog en de tempel

Ezechiël 38 en 39 gaan over Gog uit het land Magog. Gregg weegt verschillende verklaringen en betwist vooral de argumenten voor een toekomstige Russische invasie. Vanuit Openbaring 16 en 20 ziet hij Gog als beeld van satan en zijn machten tegenover de gemeente, een strijd die uitloopt op Christus’ wederkomst.

De slotlezing over hoofdstuk 40 tot en met 48 behandelt het tempelvisioen. Gregg verwerpt een letterlijke vervulling na de wederkomst, omdat dierenoffers en het Levitische priesterschap volgens hem niet passen bij het Nieuwe Testament. De rivier die uit de tempel stroomt, legt hij uit als de Heilige Geest Die vanuit de gemeente zegen verspreidt, en de stadsnaam ‘De HEERE is daar’ als beeld van Gods aanwezigheid onder Zijn volk.

De hele reeks over Ezechiël begint bij een balling aan een kanaal in Babylon en eindigt bij een stad waar God woont.