1 Koningen lezen: Salomo, de tempel en Elia
Het begint met een glorieuze koning en een prachtige tempel, en eindigt met een verdeeld volk dat moet kiezen. 1 Koningen laat zien hoe trouw aan God de geschiedenis van Israël bepaalt, en hoe profeten daarin hun stem laten horen.
1 Koningen begint bij het sterfbed van David en loopt tot de dood van koning Achab. Daartussen liggen de bloeitijd onder Salomo, de bouw van de tempel, de scheuring van het rijk en het optreden van de profeet Elia. Het is een geschiedenis van grote beloften en pijnlijke ontrouw.
In de twaalf Nederlandstalige lezingen over 1 Koningen volgt Steve Gregg het boek hoofdstuk voor hoofdstuk. Hij legt daarbij steeds de verbinding met de rest van de Bijbel, van Kronieken tot het nieuwe verbond.
Eén geschiedenis van trouw en ontrouw
De gezamenlijke inleiding op 1 en 2 Koningen behandelt beide boeken als één oorspronkelijk geheel, van Salomo tot de val van Juda en de verwoesting van de eerste tempel. Gregg bespreekt de samenhang met Kronieken, het mogelijke auteurschap van Jeremia en de bronnen die de schrijver gebruikte.
Volgens Gregg laten de boeken zien hoe het wel en wee van Israël verbonden was met trouw aan Gods verbond. Ook de profeten krijgen een grote plaats: zij wezen koningen terecht en riepen het volk terug.
Salomo: wijsheid, rijkdom en een tempel
Hoofdstuk 1 en 2 beschrijven hoe Salomo koning wordt, terwijl Adonia de troon probeert te bemachtigen. David geeft zijn zoon een opdracht mee: het voortbestaan van zijn dynastie hangt af van gehoorzaamheid aan God.
In hoofdstuk 3 en 4 vraagt Salomo om wijsheid, en spreekt hij zijn bekende oordeel uit over twee vrouwen die hetzelfde kind opeisen. Gregg betoogt dat God Zijn landbelofte aan Abraham vervulde toen Israël onder Salomo over het beloofde gebied heerste.
De lezingen over hoofdstuk 5 tot en met 8 gaan over de bouw en inwijding van de tempel. De stenen die al in de groeve werden afgewerkt, ziet Gregg als beeld van hoe God gelovigen vormt om samengevoegd te worden. Bij Salomo’s inwijdingsgebed benadrukt hij dat God niet in een gebouw kan worden opgesloten, en dat Hij nu in Zijn volk woont.
Pracht met een keerzijde
In hoofdstuk 9 en 10 verschijnt God opnieuw aan Salomo, met een belofte die voorwaardelijk is. Daarna volgen Salomo’s handel, rijkdom en het bezoek van de koningin van Sjeba. Met Prediker ernaast wijst Gregg op de onvoldaanheid achter die uiterlijke pracht, en op de manier waarop Salomo Gods voorschriften voor koningen overtrad.
Hoofdstuk 11 en 12 laten de gevolgen zien. Salomo’s hart wordt van de HEERE afgekeerd en het koninkrijk scheurt. Rehabeam verwerpt de raad van de oudsten, en Jerobeam voert uit angst voor zijn positie een eigen godsdienst in, met gouden kalveren en een zelfgekozen feest.
Een verdeeld volk en Gods woord
De lezing over hoofdstuk 13 en 14 vertelt over de man Gods die zich laat misleiden door een oude profeet. Gregg benadrukt dat Gods duidelijke woord boven een vermeende boodschap van een engel staat. In hoofdstuk 15 en 16 volgen de koningen van Juda en Israël elkaar op, aangevuld met informatie uit 2 Kronieken. Ook goede koningen schieten tekort, en in het noorden voeren Achab en Izebel de Baälverering in.
Elia: een gewoon mens die op God vertrouwt
Met hoofdstuk 17 en 18 begint het verhaal van Elia: de droogte, de raven, de weduwe van Zarfath en de confrontatie op de Karmel. Gregg laat zien dat Elia’s grote geloof geen rijkdom opleverde, maar dagelijkse afhankelijkheid van God.
In hoofdstuk 19 en 20 vlucht Elia moedeloos voor Izebel. Op de Horeb spreekt God tot hem in het suizen van een zachte stilte, en Hij laat hem weten dat er nog zevenduizend getrouwen zijn. Ook Elisa wordt geroepen. De slotlezing behandelt de moord op Naboth, Micha’s waarschuwing aan Achab en de dood van de koning ondanks zijn vermomming.
Kiezen tussen twee gedachten
Toen kwam Elia naar voren, bij heel het volk, en zei: Hoelang hinkt u nog op twee gedachten? Als de HEERE God is, volg Hem, maar als het de Baäl is, volg hem! Maar het volk antwoordde hem niet één woord.
— 1 Koningen 18:21, Herziene Statenvertaling
Deze vraag wordt besproken in de lezing over hoofdstuk 17 en 18. Gregg legt uit waarom het volk zweeg. Izebel had de dienst van de HEERE verboden, dus openlijk voor Hem kiezen was gevaarlijk. Maar voor Baäl kiezen durfden ze ook niet, want het was de HEERE Die de regen tegenhield. Ze zaten tussen twee vuren. Elia’s vraag dwingt tot een keuze die niet langer uit te stellen is.
De hele reeks over 1 Koningen laat zien hoe die keuze, tussen trouw aan God en het volgen van andere goden, de geschiedenis van koningen en volk bepaalt.
